Groundhog day

In de zaterdagkrant wordt in een artikel de film Groundhog Day aangehaald, een film uit 1993. Op zich niets bijzonders, dat is het echter wel als je juist de avond tevoor juist deze film hebt gezien. Even googlen met de titel levert trouwens ook al snel anderhalf miljoen hits op. Phil Connors is een chagrijnige weerman die naar Punxsutawney wordt gestuurd om daar een jaarlijks evenement te verslaan. Een marmot voorspelt of de lente aanbreekt of dat nog zes weken winter volgt. Tot zijn grote verrassing is het de volgende dag weer dezelfde dag. Dit gegeven blijft zich herhalen. Hij is alleen de enige die dat zo meemaakt. Voor iedereen begint dezelfde dag opnieuw, hij weet wat gaat komen. Films kunnen verschillend worden geïnterpreteerd. Deze film zeker, want als je een rondje maakt onder degenen die ´m hebben gezien, merk je dat deze aparte film een veelheid aan reacties oproept. De een beschouwt het als een komische lachfilm. Voor de ander bevat deze film lessen over leidinggeven voor managers. Ook kun je de zich herhalende dag en de obstakels die de hoofdpersoon geleidelijk overwint, zien als een boeddhistisch verhaal; waarin het gaat over de zoektocht naar acceptatie en verzoening.
Mijn interpretatie is, dat je in het leven altijd opnieuw kunt beginnen. Uiteindelijk breekt immers een nieuwe dag aan, nadat Phil wezenlijk is veranderd. Ik beschouw het als een hoopvolle film. Het is moeilijk, het is ontzettend lastig, maar je kunt je net even anders opstellen, waardoor het leven net even anders loopt. ´Nee, natuurlijk. Zo is het echte leven niet´, hoor ik sommigen al tegenwerpen. ´Kom eens langs op mijn werkplek, maak eens kennis met mijn collega´s, dan piep je wel anders!´ ´Ik zal je eens voorstellen aan mijn man/vrouw/kind(eren)/buren/familie(*).´ Je hoeft niet te veranderen om het gewoon eens anders te doen, is mijn simpele reactie. In het besef dat dit knap ingewikkeld is. Maar stel je nu eens voor dat je nog maar een paar jaar te leven hebt. Niet zo gek idee toch in het licht van de eeuwigheid? Of gewoon om je heen kijkend. De filmmaker Willem van de Sande Bakhuyzen overlijdt de dag voordat Leef! in première gaat. Over paradoxen gesproken. Het aangrijpende relaas van de schrijver Karel Glastra van Loon over zijn strijd tegen kanker kom je in elke boekhandel die je inloopt tegen. Wie maakt geen begrafenis mee van een dierbare die je weer even doet beseffen waar het in dit leven toch eigenlijk om gaat? Een begrafenis relativeert en zet je aan het denken. Leven vanuit de gedachte dat het tijdelijk is, klinkt ineens wel erg bijbels. Toch is het geen gekke gedachte om eens mee te spelen. Wat doe je anders als je weet dat het over een tijdje afgelopen is met leven? Hoe vertrek je van huis? Waar besteed je tijd aan? Waar heb je het over met elkaar? Hoe belangrijk is werk? Wat doe je niet meer?
Wij hebben trouwens ook een bijzondere vorm van Groundhog day. Elke dag opnieuw krijgen miljoenen weggebruikers te maken met de slogan ´I love afstand houden.´ Al die mensen die deze dagelijkse elektronische boodschap meekrijgen, dienen zich daar op hun werk weer los van te maken. Het is als de weerman Phil, die wakker wordt en als de klokwekker zes uur omslaat, denkt ´Oh nee, niet weer.´ Het vraagt even omschakelen bij binnenkomst. Collegiaal bumperkleven, gemeende aandacht voor directe collega´s mag. Professionele afstandelijkheid kan nodig zijn. In balans met persoonlijke betrokkenheid met het wel en wee van collega´s die je na staan. Het is elke dag in wezen groundhog day en ik wens u veel succes met het schakelen naar I love collegiaal gedrag. Er is hoop!

Bert den Boer